{"id":336,"date":"2021-03-21T14:04:00","date_gmt":"2021-03-21T13:04:00","guid":{"rendered":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/?p=336"},"modified":"2021-03-22T15:45:15","modified_gmt":"2021-03-22T14:45:15","slug":"umrzec-w-varanasi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/","title":{"rendered":"Umrze\u0107 w Varanasi"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"has-medium-font-size\">Varanasi. \u015awi\u0119te miejsce hindus\u00f3w, do kt\u00f3rego zmierzaj\u0105 po \u015bmier\u0107. Wysiadamy z poci\u0105gu. Nie dotarli\u015bmy tu by umrze\u0107 &#8211; jak wielu, dla kt\u00f3rych Varanasi jest ostatecznym celem podr\u00f3\u017cy. Przyje\u017cd\u017caj\u0105 tu w nadziei na uwolnienie si\u0119 od samsary &#8211; cyklu reinkarnacji, permanentnej w\u0119dr\u00f3wki dusz, tury\u015bci za\u015b pop\u0142ywa\u0107 \u0142odzi\u0105 po cmentarzysku, jakim jest Ganges. Nas przywiod\u0142a tu ciekawo\u015b\u0107. I cho\u0107 niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce trafiaj\u0105 na najwi\u0119kszy kremacyjny Ghat Manikarnika przez przypadek, trudno da\u0107 temu wiar\u0119. \u015awiadomie mo\u017cna ten ghat obej\u015b\u0107 labiryntem ulic co najwy\u017cej. W\u0119dr\u00f3wka wzd\u0142u\u017c Gangesu niezale\u017cnie z kt\u00f3rego kierunku rzeki, zawsze przywodzi do miejsca, w kt\u00f3rym ziemia spotyka si\u0119 z niebem.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">Cel i sens \u017cycia<\/h4>\n\n\n\n<p>Stani\u0119cie oko w oko ze \u015bmierci\u0105 wyzwala pytania o sens i cel istnienia. My\u015blenie o nieuchronnym ko\u0144cu rozpatrujemy w kategoriach bli\u017cej nieokre\u015blonych czasowo, ale zawsze w dalekim horyzoncie.<\/p>\n\n\n\n<p>Kierowca wysadza nas przy g\u0142\u00f3wnej drodze, reszt\u0119 pokonujemy pieszo d\u017awigaj\u0105c na barkach plecaki, patrz\u0105c badawczo w ziemi\u0119. Krowie niespodzianki w w\u0105skich przesmykach labiryntu ulic wydaj\u0105 si\u0119 g\u0119stymi zasiekami, kt\u00f3re musimy pokona\u0107. Idziemy na o\u015blep, internet ledwo \u017cyje t\u0142umiony wysokimi budynkami. Trzeba by wdrapa\u0107 si\u0119 na dach, \u017ceby z\u0142apa\u0107 sie\u0107. Kr\u0105\u017cymy po omacku, a\u017c dostrzegamy nazw\u0119 guesthous\u2019u wymalowan\u0105 farb\u0105 na murze. Strza\u0142ki doprowadz\u0105 nas do celu. Uginamy kark za ka\u017cdym razem, gdy ma\u0142py przeskakuj\u0105 nad naszymi g\u0142owami. Nigdy nie wiadomo, kt\u00f3ry daszek z plastiku, albo po\u0142atana blacha falista nie wytrzyma naporu ich cia\u0142 i nas stratuj\u0105.<br>G\u0119stego, g\u0119siego panie i panowie, je\u015bli \u017cycie wam mi\u0142e.<\/p>\n\n\n\n<p>Krowy i psy wyleguj\u0105 si\u0119 beztrosko, motocykle op\u0142ywaj\u0105 je jak woda kamie\u0144, ludzie sami musz\u0105 uwa\u017ca\u0107 na stopy. Tylko ma\u0142py bacznie obserwuj\u0105 stragany i korzystaj\u0105c z nieuwagi sprzedawcy kradn\u0105 owoce.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">Jeste\u015bmy<\/h4>\n\n\n\n<p>Gospodarz lekko zamroczony prze\u017cuwanym betelem raz po raz odwraca g\u0142ow\u0119 pluj\u0105c zabarwion\u0105 na czerwono \u015blin\u0105. Nie on jeden. Pot\u0119\u017cna jest si\u0142a uzale\u017cnienia. Paan (r\u00f3wnie\u017c pod tak\u0105 nazw\u0105 mo\u017cna go kupi\u0107 na ulicznych stoiskach) jest jedn\u0105 z czterech najbardziej popularnych u\u017cywek na \u015bwiecie, zaraz obok alkoholu, nikotyny i kofeiny.<\/p>\n\n\n\n<p>Pok\u00f3j nie jest najgorszy, ale zm\u0119czeni dotychczasowym niskim standardem hoteli decydujemy si\u0119 dop\u0142aci\u0107. Zamieniamy podpiwniczon\u0105 nork\u0119 na pok\u00f3j z balkonikiem i widokiem na Gang\u0119. Niestety mamy tylko jedno \u0142\u00f3\u017cko. Waldi l\u0105duje na materacu. Ciep\u0142a woda na \u017cyczenie, ale jest. Nie musz\u0119 nawet prosi\u0107, gospodarz wyprzedza mnie o krok. Przychodzi do pokoju po kilka dziennie razy podczas ca\u0142ego pobytu i zawsze chce rozmawia\u0107 tylko ze mn\u0105. K\u0142adzie r\u0119k\u0119 na sercu, lekko sk\u0142ania i zapewnia o spe\u0142nieniu ka\u017cdego \u017cyczenia. Mgliste spojrzenie, policzek wypchany betelem&#8230; Ogranicz\u0119 swoje potrzeby do ciep\u0142ej wody. Jego \u017cona krz\u0105ta si\u0119 po obej\u015bciu rzucaj\u0105c nam zaciekawione spojrzenia. U\u015bmiecha si\u0119 przy tym i jest to najpi\u0119kniejsza Induska, jak\u0105 spotkam. Te\u015bciowa dba, \u017ceby dziewczyna mia\u0142a zaj\u0119cie w zawilgoconej kuchni pod schodami. Nic o nich nie wiem, ale \u017cal mi pi\u0119knej, m\u0142odej \u017cony. Cho\u0107 ta nie wygl\u0105da na nieszcz\u0119\u015bliw\u0105. Przyk\u0142adanie europejskiej miary do tego, co indyjskie nie jest w\u0142a\u015bciwe.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">Zmiana perspektywy<\/h4>\n\n\n\n<p>Wyp\u0142ywamy o \u015bwicie \u0142odzi\u0105 na wsch\u00f3d s\u0142o\u0144ca. Nie przychodzi nam do g\u0142owy, \u017ce dzie\u0144 wcze\u015bniej z powodu mg\u0142y zwiedzanie Taj Mahal zacz\u0119li\u015bmy oko\u0142o po\u0142udnia. Siadamy na wilgotnych deskach. Nad Gang\u0105 unosi si\u0119 g\u0119sta para, spowija \u015bwi\u0119te miasto Varanasi. Widzimy wyci\u0105gni\u0119te d\u0142onie, nic dalej. Cisz\u0119 rozbija plusk wiose\u0142. Na stopniach schod\u00f3w prowadz\u0105cych do rzeki hindusi odprawiaj\u0105 porann\u0105 puj\u00e9, wznosz\u0105c modlitwy do jednego z 330 milion\u00f3w b\u00f3stw. W hinduizmie najwa\u017cniejsi bogowie to Brahma, Shiva, Vishnu, b\u0119d\u0105cy jedno\u015bci\u0105, co\u015b jak Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta w katolicyzmie. <\/p>\n\n\n\n<p>Trz\u0119siemy si\u0119 z zimna pomimo puchowych kurtek. Hindusom oddaj\u0105cym si\u0119 praktykom religijnym niska temperatura nie przeszkadza, nie tylko polewaj\u0105 g\u0142owy wod\u0105, ale wchodz\u0105 do Gangesu zaburzaj\u0105c w jego \u015bwi\u0119tych odm\u0119tach. Staram si\u0119 nie my\u015ble\u0107 o dygocz\u0105cym ciele i przemoczonych spodniach. Za kilka godzin s\u0142o\u0144ce ogrzeje miasto. Poprawiam w\u0142osy wchodz\u0105ce mi do oczu i zauwa\u017cam, \u017ce pokrywaj\u0105 je kropelki rosy. Atmosfera przez swoj\u0105 cisz\u0119 i dobiegaj\u0105cy gdzieniegdzie odg\u0142os modlitwy robi si\u0119 podnios\u0142a. Zatracam si\u0119 mi\u0119dzy ziemi\u0105 a niebem.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/odjechanazaneta.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4634\"\/><figcaption>Widok na miasto od strony Gangesu<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>W ci\u0105gu dnia b\u0142\u0105dzimy niespiesznie labiryntem uliczek wst\u0119puj\u0105c do polecanej przez gospodarza korea\u0144skiej restauracji. Oka\u017ce si\u0119 to zgubne dla Waldiego, kt\u00f3ry skusi si\u0119 na kawa\u0142ek mojego kurczaka w oczekiwaniu na swoj\u0105 porcj\u0119. Nie wiem co przeskroba\u0142, co\u015b\/kto\u015b sprawi\u0142o, \u017ce ocali\u0142 mnie od \u017co\u0142\u0105dkowych m\u0119czarni w nast\u0119pnych dniach. Pozosta\u0142e cz\u0119\u015bci kurczaka rozp\u0142ywa\u0142y si\u0119 w ustach. Trzeba by\u0142o zaufa\u0107 powszechnym s\u0105dom o zasadno\u015bci unikania mi\u0119sa w Indiach.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">P\u0142omienie<\/h4>\n\n\n\n<p>Wieczorny spacer doprowadza nas do migotliwych p\u0142omieni. Za blisko do Ghatu Manikarnika &#8211; my\u015bl\u0119 sobie. A jednak. Spogl\u0105dam na p\u0142on\u0105ce stosy ludzkich cia\u0142. Zamieniam si\u0119 w kamie\u0144. Nie jestem w stanie ruszy\u0107 z miejsca. Z odr\u0119twienia wyrywaj\u0105 mnie towarzysze. Chcemy obej\u015b\u0107 ghat g\u00f3r\u0105, schodami, ale wyrastaj\u0105 przed nami Indusi broni\u0105cy drogi. Zawracamy do pokoju w milczeniu.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">Kierunek &#8211; jelenie<\/h4>\n\n\n\n<p>O poranku wyruszamy do Sarnath (Parku Jeleni), wa\u017cnego miejsca dla buddyst\u00f3w. To tam 2500 lat temu Budda pierwszy raz zakr\u0119ci\u0142 ko\u0142em Dharmy, da\u0142 nauczanie, czyli wyg\u0142osi\u0142 mow\u0119 o czterech szlachetnych prawdach. Na terenie kompleksu archeologicznego z pozosta\u0142o\u015bciami klasztornymi wysoko ku niebu wznosi si\u0119 olbrzymich rozmiar\u00f3w stupa kryj\u0105ca we wn\u0119trzu pozosta\u0142o\u015bci spopielonego cia\u0142a Buddy. Stupa jest czym\u015b w rodzaju kapliczki z relikwiami. W kierunku przeciwnym ruchom wskaz\u00f3wek zegara kr\u0105\u017cy m\u0142ody ch\u0142opiec szeptaj\u0105c mantr\u0119. Na roz\u0142o\u017cystym trawniku siedz\u0105 ludzie, tybeta\u0144scy mnisi przesuwaj\u0105 koraliki mali (mo\u017cemy j\u0105 por\u00f3wna\u0107 do katolickiego r\u00f3\u017ca\u0144ca). Inni wykonuj\u0105 108 pok\u0142on\u00f3w z zachowaniem w\u0142a\u015bciwej formy, co w przypadku buddyzmu tybeta\u0144skiego polega na rozci\u0105gni\u0119ciu ca\u0142ego cia\u0142a przy sk\u0142onie wzd\u0142u\u017c ziemi. Bia\u0142a dziewczyna z burz\u0105 lok\u00f3w siedzi w lotosie zag\u0142\u0119biona w medytacji. Jest cicho, czysto &#8211; zupe\u0142nie nie te Indie tu\u017c za ogrodzeniem, gdzie d\u017awi\u0119k klakson\u00f3w, natarczywo\u015b\u0107 sprzedawc\u00f3w, mnogo\u015b\u0107 zwierz\u0119cych i ludzkich odchod\u00f3w miesza si\u0119 z plwocinami betelu&#8230;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Indie - Sarnath.  Park Jeleni #45\" width=\"960\" height=\"540\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/SsavSGqfTkM?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">To nie tak mia\u0142o by\u0107<\/h4>\n\n\n\n<p>Nie czuj\u0119 w tym miejscu \u017cadnej energii. Jestem rozczarowana. Kilka lat temu w Asy\u017cu naga bazylika \u015bwi\u0119tej Klary, z siostrami klauzurowymi schowanymi przed wzrokiem zwiedzaj\u0105cych, \u015bcianami obielonymi wapnem po epidemii d\u017cumy rzuci\u0142 mnie na kolana. Nie wiem kim\/czym jest si\u0142a boska, ale nie mog\u0119 zaprzeczy\u0107, \u017ce istnieje co\u015b niewyt\u0142umaczalnego i niepoj\u0119tego, co odbieram ka\u017cd\u0105 kom\u00f3rk\u0105 mojego cia\u0142a. W Sarnath nie udziela mi si\u0119 duchowo\u015b\u0107, jakiej do\u015bwiadczaj\u0105 buddy\u015bci. Rekompensuje mi to Lotus Temple w Delhi (kilka dni p\u00f3\u017aniej), gdzie wybudowano najwi\u0119ksz\u0105 w ca\u0142ych Indiach \u015bwi\u0105tyni\u0119 bahaistyczn\u0105. Budowla ma kszta\u0142t lotosu, otacza j\u0105 9 oczek wodnych. Tu mog\u0105 modli\u0107 si\u0119 wszyscy niezale\u017cnie od wyznawanej wiary. Ascetyczne wn\u0119trze, bez symboli religijnych ma w sobie jak\u0105\u015b magi\u0119. Przechodz\u0105 mnie ciarki, gdy podnosz\u0119 g\u0142ow\u0119 i spogl\u0105dam w a\u017curowe sklepienie w kszta\u0142cie gwiazdy.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"https:\/\/odjechanazaneta.pl\/?attachment_id=4635\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/odjechanazaneta.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/6.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4635\"\/><\/a><figcaption>Park Jeleni w Sarnath, widok na stup\u0119 z prochami Buddy<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Spieszymy z powrotem do Varanasi. 13 km uberem rozci\u0105ga si\u0119 do godziny. Ulic\u0105 ci\u0105gnie kondukt \u017ca\u0142obny nios\u0105cy na bambusowych noszach martwe cia\u0142o owini\u0119te ca\u0142unem.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">Wieczorow\u0105 por\u0105<\/h4>\n\n\n\n<p>Wieczorny rejs po Gangesie umo\u017cliwia nie tylko uczestnictwo w ceremonii ognia, ale obserwowanie linii brzegowej z perspektywy Gangesu.<\/p>\n\n\n\n<p>Obok nas p\u0142ynie wzd\u0119te cia\u0142o martwego psa.<\/p>\n\n\n\n<p>Wg hinduistycznych wierze\u0144 kremacja w Varanasi i wsypanie popio\u0142\u00f3w do \u015bwi\u0119tej Gangi oczyszcza ze wszystkich grzech\u00f3w, pozwala p\u00f3j\u015b\u0107 prosto do nieba. Ceremonia pogrzebowa trwa dwa tygodnie. W obrz\u0119dach kremacyjnych nie uczestnicz\u0105 kobiety, modl\u0105 si\u0119 w \u015bwi\u0105tyni. Cia\u0142o zmar\u0142ego najpierw si\u0119 myje, naciera olejkami, owija w ca\u0142un, przyozdabia kwiatami. Kasta niedotykalnych odpowiada za kwestie techniczne, jest te\u017c \u015bcis\u0142y monopol na handel drewnem. Do spalenia cia\u0142a potrzeba 300 kg, niewielu sta\u0107 na taki wydatek, dlatego mniej zamo\u017cne rodziny zadowala nadpalenie zw\u0142ok, pozosta\u0142o\u015bci poch\u0142onie Ganges. Ceremoni\u0119 rozpoczyna m\u0119\u017cczyzna najbli\u017cej spokrewniony ze zmar\u0142ym. Goli g\u0142ow\u0119 na \u0142yso, zak\u0142ada bia\u0142e szaty. To on podk\u0142ada ogie\u0144 pod stos. Za moment \u015bmierci uwa\u017ca si\u0119 p\u0119kni\u0119cie czaszki, je\u015bli nie nast\u0105pi samoistnie m\u0119\u017cczyzna rozbija j\u0105 narz\u0119dziem. Tradycja rzucania si\u0119 w ogie\u0144 wd\u00f3w zosta\u0142a zakazana jakie\u015b 20 lat temu.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie kremuje si\u0119 zmar\u0142ych, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w wypadku, czy na skutek morderstwa, dzieci, kobiet w ci\u0105\u017cy i bramin\u00f3w oraz zwierz\u0105t, ugryzionych przez kobr\u0119 i tr\u0119dowatych. Ich cia\u0142a wywozi si\u0119 \u0142odzi\u0105 na \u015brodek i obci\u0105\u017cone kamieniem wrzuca do wody.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">Wieczny odpoczynek racz im da\u0107?<\/h4>\n\n\n\n<p>Nasz \u017ceglarz niespiesznie zanurza wios\u0142a. Nieproszony podp\u0142ywa pod Ghat Manikarnika. Nie oponuj\u0119. Ju\u017c bez szoku, ale w poczuciu podnios\u0142o\u015bci chwili przygl\u0105damy si\u0119 p\u0142omieniom. Jeste\u015bmy w bezpiecznej odleg\u0142o\u015bci, to dobrze. Na ghacie stosy trawione j\u0119zykami ognia, rozmawiaj\u0105cy swobodnie niedotykalni, by\u0107 mo\u017ce rodzina. Krowa k\u0142adzie si\u0119 tam ch\u0119tnie ze wzgl\u0119du na ciep\u0142o, pies biega zr\u0119cznie omijaj\u0105c wyboje. Powy\u017cej ghatu wyrastaj\u0105 kominy. To krematorium gazowe. Hindusi nie chc\u0105 korzysta\u0107 z tego typu rozwi\u0105za\u0144, to niezgodnie z obyczajowo\u015bci\u0105, ale Manikarnika nie jest w stanie pomie\u015bci\u0107 wszystkich&#8230; Poza oszcz\u0119dno\u015bci\u0105 czasu w gr\u0119 wchodz\u0105 tak\u017ce finanse.<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"alignleft\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/odjechanazaneta.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/7-225x300.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4636\"\/><figcaption>Ghat Manikarnika z p\u0142on\u0105cymi stosami<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>W Varanasi funkcjonuj\u0105 hospicja i umieralnie, do kt\u00f3rych pielgrzymuj\u0105 b\u0119d\u0105cy u kresu \u017cycia. W \u017cadnym innym miejscu Indii nie widzia\u0142am tylu kalek, \u017cebrak\u00f3w, bezdomnych. Wzd\u0142u\u017c ulicy handlowej rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 jak pacho\u0142ki oddzielaj\u0105ce dwa pasy ulicy. O kulach, na w\u00f3zkach, ale cz\u0119\u015bciej na platformach z przymocowanymi k\u00f3\u0142kami, znajduj\u0105c si\u0119 dos\u0142ownie kilka centymetr\u00f3w nad ziemi\u0105. Zniekszta\u0142cone ko\u0144czyny, wrzodziej\u0105ce rany. Rozgl\u0105dam si\u0119 za d\u017awi\u0119kiem uderzaj\u0105cym w uszy raz po raz. Dostrzegam go. Cz\u0142owiek bez n\u00f3g, le\u017cy na plecach i tylko wyci\u0105gni\u0119ta w g\u00f3r\u0119 r\u0119ka z dzwoneczkiem przypomina, \u017ce jeszcze nie umar\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>Ryk silnika zdradza obecno\u015b\u0107 \u0142odzi przep\u0142ywaj\u0105cej za naszymi plecami. Chi\u0144ska wycieczka strzela aparatami wycelowanymi w ogniste punkty. Gryz\u0105cy dym nie przenika maseczek na twarzach.<\/p>\n\n\n\n<p>Dop\u0142ywamy do brzegu, dzi\u0119kujemy panu i rozliczamy si\u0119 adekwatnie do wysi\u0142ku, jaki w\u0142o\u017cy\u0142 w wios\u0142owanie. Indyjski cennik zawsze jest symboliczny na europejskie portfele. Faktem jest, \u017ce wielu traktuje nas jak worek bez dna i stosuje okre\u015blone techniki s\u0142u\u017c\u0105ce wy\u0142udzaniu pieni\u0119dzy. Nawet ja ju\u017c je rozgryz\u0142am i zaczynam by\u0107 asertywna. Rozdawnictwo to co innego, ni\u017c zap\u0142ata z nawi\u0105zk\u0105 za ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0119, ale ten motyw rozwin\u0119 w odr\u0119bnym artykule.<\/p>\n\n\n\n<h4 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">Za rozmow\u0119 nic nie p\u0142acisz<\/h4>\n\n\n\n<p>Manikarnika przyci\u0105ga jak magnes. Na brzegu podchodz\u0105 do nas \u201eprzewodnicy\u201d opowiadaj\u0105cy nieproszeni o ceremonii. Nie chc\u0119 z nimi rozmawia\u0107. Chc\u0119 sta\u0107 w ciszy. Jak nad trumn\u0105 mojej babci.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Rozmowa nic nie kosztuje, nie chc\u0119 od ciebie pieni\u0119dzy.<\/p>\n\n\n\n<p>Ile razy ju\u017c s\u0142ysza\u0142am podobne zapewnienia, a na koniec zawsze ta niedopowiedziana presja&#8230;<\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-image\"><figure class=\"aligncenter\"><a href=\"https:\/\/odjechanazaneta.pl\/index.php\/2020\/02\/12\/umrzec-w-varanasi\/attachment\/5\/\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/odjechanazaneta.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/02\/5.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4638\"\/><\/a><figcaption>Widok na Ghat Manikarnika<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n<p>Otrzymujemy propozycj\u0119 wej\u015bcia na ghat. Tam, gdzie p\u0142on\u0105 stosy. W sam \u015brodek. Niezupe\u0142nie rozumiem, czy \u201erozumiem\u201d, ale przewodnik zapewnia, \u017ce rodzina nie b\u0119dzie mia\u0142a nic przeciwko. Waham si\u0119 chwil\u0119, bo by\u0107 mo\u017ce jest to niepowtarzalna okazja stani\u0119cia tu\u017c za plecami kostuchy, ale intuicyjnie czuj\u0119, \u017ce nie by\u0142oby to w porz\u0105dku w stosunku do zmar\u0142ych, a szczeg\u00f3lnie \u017cywych&#8230;<\/p>\n\n\n\n<p>Przewodnik naciska:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Chod\u017a, nie b\u00f3j si\u0119. Widzisz tamtych? To te\u017c tury\u015bci. Za rozmow\u0119 nic nie zap\u0142acisz, zostawisz tylko datek na utrzymanie ghatu.<\/p>\n\n\n\n<p>Robi\u0119 krok do ty\u0142u. Jego twarz wyra\u017ca lekk\u0105 irytacj\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8211; Ile wyda\u0142a\u015b pieni\u0119dzy na podr\u00f3\u017c? Je\u017adzisz taks\u00f3wkami, poci\u0105gami, \u015bpisz w hotelach. Ile zap\u0142aci\u0142a\u015b, \u017ceby w og\u00f3le tu przyjecha\u0107?! Szkoda ci kilku groszy na zwiedzanie ghatu?!<\/p>\n\n\n\n<p>To nie w porz\u0105dku.<\/p>\n\n\n\n<p>Czyta\u0142am, \u017ce Hindusi bardzo dbaj\u0105 o zachowanie tych obrz\u0119d\u00f3w z dala od ciekawskich oczu turyst\u00f3w, tymczasem pieni\u0105dz otwiera wszystkie drzwi. Widowisko trwa 24 godziny na dob\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Obok jaka\u015b posta\u0107 niemo si\u0119 nam przygl\u0105da. M\u0142ody m\u0119\u017cczyzna. W bia\u0142ych szatach. G\u0142owa ogolona na \u0142yso. Spuszczam wzrok. Mam nadziej\u0119, \u017ce rozumie moje bezg\u0142o\u015bne \u201eprzepraszam\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>Oddalam si\u0119 w oczekiwaniu na w\u0142asn\u0105 \u015bmier\u0107. Chcia\u0142am zrozumie\u0107 \u017cycie podgl\u0105daj\u0105c cudz\u0105. Jest jeszcze trudniej.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"INDIE  - Varanasi. Ceremonia pogrzebowa #44\" width=\"960\" height=\"540\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/fTFLsH7IW7Q?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe loading=\"lazy\" title=\"Indie - Varanasi.  Miasto \u017cycia i \u015bmierci #43\" width=\"960\" height=\"540\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/gMdKlI7CU-E?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on the_content --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on the_content -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Varanasi. \u015awi\u0119te miejsce hindus\u00f3w, do kt\u00f3rego zmierzaj\u0105 po \u015bmier\u0107. Wysiadamy z poci\u0105gu. Nie dotarli\u015bmy tu by umrze\u0107 &#8211; jak wielu, dla kt\u00f3rych Varanasi jest ostatecznym celem podr\u00f3\u017cy. Przyje\u017cd\u017caj\u0105 tu w nadziei na uwolnienie si\u0119 od samsary &#8211; cyklu reinkarnacji, permanentnej w\u0119dr\u00f3wki dusz, tury\u015bci za\u015b pop\u0142ywa\u0107 \u0142odzi\u0105 po cmentarzysku, jakim jest Ganges. Nas przywiod\u0142a tu ciekawo\u015b\u0107. I cho\u0107 niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce trafiaj\u0105 na najwi\u0119kszy kremacyjny Ghat Manikarnika przez przypadek, trudno da\u0107 temu wiar\u0119. \u015awiadomie mo\u017cna ten ghat obej\u015b\u0107 labiryntem ulic co najwy\u017cej. W\u0119dr\u00f3wka wzd\u0142u\u017c Gangesu niezale\u017cnie z kt\u00f3rego kierunku rzeki, zawsze przywodzi do miejsca, w kt\u00f3rym ziemia spotyka si\u0119 z niebem. Cel i sens \u017cycia Stani\u0119cie oko w oko ze \u015bmierci\u0105 wyzwala pytania o sens i cel istnienia. My\u015blenie o nieuchronnym ko\u0144cu rozpatrujemy w kategoriach bli\u017cej nieokre\u015blonych czasowo, ale zawsze w dalekim horyzoncie. Kierowca wysadza nas przy g\u0142\u00f3wnej drodze, reszt\u0119 pokonujemy pieszo d\u017awigaj\u0105c na barkach plecaki, patrz\u0105c badawczo w ziemi\u0119. Krowie niespodzianki w w\u0105skich przesmykach labiryntu ulic wydaj\u0105 si\u0119 g\u0119stymi zasiekami, kt\u00f3re musimy pokona\u0107. Idziemy na o\u015blep, internet ledwo \u017cyje t\u0142umiony wysokimi budynkami. Trzeba by wdrapa\u0107 si\u0119 na dach, \u017ceby z\u0142apa\u0107 sie\u0107. Kr\u0105\u017cymy po omacku, a\u017c dostrzegamy nazw\u0119 guesthous\u2019u wymalowan\u0105 farb\u0105 na murze. Strza\u0142ki doprowadz\u0105 nas do celu. Uginamy kark za ka\u017cdym razem, gdy ma\u0142py przeskakuj\u0105 nad naszymi g\u0142owami. Nigdy nie wiadomo, kt\u00f3ry daszek z plastiku, albo po\u0142atana blacha falista nie wytrzyma naporu ich cia\u0142 i nas stratuj\u0105.G\u0119stego, g\u0119siego panie i panowie, je\u015bli \u017cycie wam mi\u0142e. Krowy i psy wyleguj\u0105 si\u0119 beztrosko, motocykle op\u0142ywaj\u0105 je jak woda kamie\u0144, ludzie sami musz\u0105 uwa\u017ca\u0107 na stopy. Tylko ma\u0142py bacznie obserwuj\u0105 stragany i korzystaj\u0105c z nieuwagi sprzedawcy kradn\u0105 owoce. Jeste\u015bmy Gospodarz lekko zamroczony prze\u017cuwanym betelem raz po raz odwraca g\u0142ow\u0119 pluj\u0105c zabarwion\u0105 na czerwono \u015blin\u0105. Nie on jeden. Pot\u0119\u017cna jest si\u0142a uzale\u017cnienia. Paan (r\u00f3wnie\u017c pod tak\u0105 nazw\u0105 mo\u017cna go kupi\u0107 na ulicznych stoiskach) jest jedn\u0105 z czterech najbardziej popularnych u\u017cywek na \u015bwiecie, zaraz obok alkoholu, nikotyny i kofeiny. Pok\u00f3j nie jest najgorszy, ale zm\u0119czeni dotychczasowym niskim standardem hoteli decydujemy si\u0119 dop\u0142aci\u0107. Zamieniamy podpiwniczon\u0105 nork\u0119 na pok\u00f3j z balkonikiem i widokiem na Gang\u0119. Niestety mamy tylko jedno \u0142\u00f3\u017cko. Waldi l\u0105duje na materacu. Ciep\u0142a woda na \u017cyczenie, ale jest. Nie musz\u0119 nawet prosi\u0107, gospodarz wyprzedza mnie o krok. Przychodzi do pokoju po kilka dziennie razy podczas ca\u0142ego pobytu i zawsze chce rozmawia\u0107 tylko ze mn\u0105. K\u0142adzie r\u0119k\u0119 na sercu, lekko sk\u0142ania i zapewnia o spe\u0142nieniu ka\u017cdego \u017cyczenia. Mgliste spojrzenie, policzek wypchany betelem&#8230; Ogranicz\u0119 swoje potrzeby do ciep\u0142ej wody. Jego \u017cona krz\u0105ta si\u0119 po obej\u015bciu rzucaj\u0105c nam zaciekawione spojrzenia. U\u015bmiecha si\u0119 przy tym i jest to najpi\u0119kniejsza Induska, jak\u0105 spotkam. Te\u015bciowa dba, \u017ceby dziewczyna mia\u0142a zaj\u0119cie w zawilgoconej kuchni pod schodami. Nic o nich nie wiem, ale \u017cal mi pi\u0119knej, m\u0142odej \u017cony. Cho\u0107 ta nie wygl\u0105da na nieszcz\u0119\u015bliw\u0105. Przyk\u0142adanie europejskiej miary do tego, co indyjskie nie jest w\u0142a\u015bciwe. Zmiana perspektywy Wyp\u0142ywamy o \u015bwicie \u0142odzi\u0105 na wsch\u00f3d s\u0142o\u0144ca. Nie przychodzi nam do g\u0142owy, \u017ce dzie\u0144 wcze\u015bniej z powodu mg\u0142y zwiedzanie Taj Mahal zacz\u0119li\u015bmy oko\u0142o po\u0142udnia. Siadamy na wilgotnych deskach. Nad Gang\u0105 unosi si\u0119 g\u0119sta para, spowija \u015bwi\u0119te miasto Varanasi. Widzimy wyci\u0105gni\u0119te d\u0142onie, nic dalej. Cisz\u0119 rozbija plusk wiose\u0142. Na stopniach schod\u00f3w prowadz\u0105cych do rzeki hindusi odprawiaj\u0105 porann\u0105 puj\u00e9, wznosz\u0105c modlitwy do jednego z 330 milion\u00f3w b\u00f3stw. W hinduizmie najwa\u017cniejsi bogowie to Brahma, Shiva, Vishnu, b\u0119d\u0105cy jedno\u015bci\u0105, co\u015b jak Tr\u00f3jca \u015awi\u0119ta w katolicyzmie. Trz\u0119siemy si\u0119 z zimna pomimo puchowych kurtek. Hindusom oddaj\u0105cym si\u0119 praktykom religijnym niska temperatura nie przeszkadza, nie tylko polewaj\u0105 g\u0142owy wod\u0105, ale wchodz\u0105 do Gangesu zaburzaj\u0105c w jego \u015bwi\u0119tych odm\u0119tach. Staram si\u0119 nie my\u015ble\u0107 o dygocz\u0105cym ciele i przemoczonych spodniach. Za kilka godzin s\u0142o\u0144ce ogrzeje miasto. Poprawiam w\u0142osy wchodz\u0105ce mi do oczu i zauwa\u017cam, \u017ce pokrywaj\u0105 je kropelki rosy. Atmosfera przez swoj\u0105 cisz\u0119 i dobiegaj\u0105cy gdzieniegdzie odg\u0142os modlitwy robi si\u0119 podnios\u0142a. Zatracam si\u0119 mi\u0119dzy ziemi\u0105 a niebem. W ci\u0105gu dnia b\u0142\u0105dzimy niespiesznie labiryntem uliczek wst\u0119puj\u0105c do polecanej przez gospodarza korea\u0144skiej restauracji. Oka\u017ce si\u0119 to zgubne dla Waldiego, kt\u00f3ry skusi si\u0119 na kawa\u0142ek mojego kurczaka w oczekiwaniu na swoj\u0105 porcj\u0119. Nie wiem co przeskroba\u0142, co\u015b\/kto\u015b sprawi\u0142o, \u017ce ocali\u0142 mnie od \u017co\u0142\u0105dkowych m\u0119czarni w nast\u0119pnych dniach. Pozosta\u0142e cz\u0119\u015bci kurczaka rozp\u0142ywa\u0142y si\u0119 w ustach. Trzeba by\u0142o zaufa\u0107 powszechnym s\u0105dom o zasadno\u015bci unikania mi\u0119sa w Indiach. P\u0142omienie Wieczorny spacer doprowadza nas do migotliwych p\u0142omieni. Za blisko do Ghatu Manikarnika &#8211; my\u015bl\u0119 sobie. A jednak. Spogl\u0105dam na p\u0142on\u0105ce stosy ludzkich cia\u0142. Zamieniam si\u0119 w kamie\u0144. Nie jestem w stanie ruszy\u0107 z miejsca. Z odr\u0119twienia wyrywaj\u0105 mnie towarzysze. Chcemy obej\u015b\u0107 ghat g\u00f3r\u0105, schodami, ale wyrastaj\u0105 przed nami Indusi broni\u0105cy drogi. Zawracamy do pokoju w milczeniu. Kierunek &#8211; jelenie O poranku wyruszamy do Sarnath (Parku Jeleni), wa\u017cnego miejsca dla buddyst\u00f3w. To tam 2500 lat temu Budda pierwszy raz zakr\u0119ci\u0142 ko\u0142em Dharmy, da\u0142 nauczanie, czyli wyg\u0142osi\u0142 mow\u0119 o czterech szlachetnych prawdach. Na terenie kompleksu archeologicznego z pozosta\u0142o\u015bciami klasztornymi wysoko ku niebu wznosi si\u0119 olbrzymich rozmiar\u00f3w stupa kryj\u0105ca we wn\u0119trzu pozosta\u0142o\u015bci spopielonego cia\u0142a Buddy. Stupa jest czym\u015b w rodzaju kapliczki z relikwiami. W kierunku przeciwnym ruchom wskaz\u00f3wek zegara kr\u0105\u017cy m\u0142ody ch\u0142opiec szeptaj\u0105c mantr\u0119. Na roz\u0142o\u017cystym trawniku siedz\u0105 ludzie, tybeta\u0144scy mnisi przesuwaj\u0105 koraliki mali (mo\u017cemy j\u0105 por\u00f3wna\u0107 do katolickiego r\u00f3\u017ca\u0144ca). Inni wykonuj\u0105 108 pok\u0142on\u00f3w z zachowaniem w\u0142a\u015bciwej formy, co w przypadku buddyzmu tybeta\u0144skiego polega na rozci\u0105gni\u0119ciu ca\u0142ego cia\u0142a przy sk\u0142onie wzd\u0142u\u017c ziemi. Bia\u0142a dziewczyna z burz\u0105 lok\u00f3w siedzi w lotosie zag\u0142\u0119biona w medytacji. Jest cicho, czysto &#8211; zupe\u0142nie nie te Indie tu\u017c za ogrodzeniem, gdzie d\u017awi\u0119k klakson\u00f3w, natarczywo\u015b\u0107 sprzedawc\u00f3w, mnogo\u015b\u0107 zwierz\u0119cych i ludzkich odchod\u00f3w miesza si\u0119 z plwocinami betelu&#8230; To nie tak mia\u0142o by\u0107 Nie czuj\u0119 w tym miejscu \u017cadnej energii. Jestem rozczarowana. Kilka lat temu w Asy\u017cu naga bazylika \u015bwi\u0119tej Klary, z siostrami klauzurowymi schowanymi przed wzrokiem zwiedzaj\u0105cych, \u015bcianami obielonymi wapnem po epidemii d\u017cumy rzuci\u0142 mnie na kolana. Nie wiem kim\/czym jest si\u0142a boska, ale nie mog\u0119 zaprzeczy\u0107, \u017ce istnieje co\u015b niewyt\u0142umaczalnego i niepoj\u0119tego, co odbieram ka\u017cd\u0105 kom\u00f3rk\u0105 mojego cia\u0142a. W Sarnath nie udziela mi si\u0119 duchowo\u015b\u0107, jakiej do\u015bwiadczaj\u0105 buddy\u015bci. Rekompensuje mi to Lotus Temple w Delhi (kilka dni p\u00f3\u017aniej), gdzie wybudowano najwi\u0119ksz\u0105 w ca\u0142ych Indiach \u015bwi\u0105tyni\u0119 bahaistyczn\u0105. Budowla ma kszta\u0142t lotosu, otacza j\u0105 9 oczek wodnych. Tu mog\u0105 modli\u0107 si\u0119 wszyscy niezale\u017cnie od wyznawanej wiary. Ascetyczne wn\u0119trze, bez symboli religijnych ma w sobie jak\u0105\u015b magi\u0119. Przechodz\u0105 mnie ciarki, gdy podnosz\u0119 g\u0142ow\u0119 i spogl\u0105dam w a\u017curowe sklepienie w kszta\u0142cie gwiazdy. Spieszymy z powrotem do Varanasi. 13 km uberem rozci\u0105ga si\u0119 do godziny. Ulic\u0105 ci\u0105gnie kondukt \u017ca\u0142obny nios\u0105cy na bambusowych noszach martwe cia\u0142o owini\u0119te ca\u0142unem. Wieczorow\u0105 por\u0105 Wieczorny rejs po Gangesie umo\u017cliwia nie tylko uczestnictwo w ceremonii ognia, ale obserwowanie linii brzegowej z perspektywy Gangesu. Obok nas p\u0142ynie wzd\u0119te cia\u0142o martwego psa. Wg hinduistycznych wierze\u0144 kremacja w Varanasi i wsypanie popio\u0142\u00f3w do \u015bwi\u0119tej Gangi oczyszcza ze wszystkich grzech\u00f3w, pozwala p\u00f3j\u015b\u0107 prosto do nieba. Ceremonia pogrzebowa trwa dwa tygodnie. W obrz\u0119dach kremacyjnych nie uczestnicz\u0105 kobiety, modl\u0105 si\u0119 w \u015bwi\u0105tyni. Cia\u0142o zmar\u0142ego najpierw si\u0119 myje, naciera olejkami, owija w ca\u0142un, przyozdabia kwiatami. Kasta niedotykalnych odpowiada za kwestie techniczne, jest te\u017c \u015bcis\u0142y monopol na handel drewnem. Do spalenia cia\u0142a potrzeba 300 kg, niewielu sta\u0107 na taki wydatek, dlatego mniej zamo\u017cne rodziny zadowala nadpalenie zw\u0142ok, pozosta\u0142o\u015bci poch\u0142onie Ganges. Ceremoni\u0119 rozpoczyna m\u0119\u017cczyzna najbli\u017cej spokrewniony ze zmar\u0142ym. Goli g\u0142ow\u0119 na \u0142yso, zak\u0142ada bia\u0142e szaty. To on podk\u0142ada ogie\u0144 pod stos. Za moment \u015bmierci uwa\u017ca si\u0119 p\u0119kni\u0119cie czaszki, je\u015bli nie nast\u0105pi samoistnie m\u0119\u017cczyzna rozbija j\u0105 narz\u0119dziem. Tradycja rzucania si\u0119 w ogie\u0144 wd\u00f3w zosta\u0142a zakazana jakie\u015b 20 lat temu. Nie kremuje si\u0119 zmar\u0142ych, kt\u00f3rzy zgin\u0119li w wypadku, czy na skutek morderstwa, dzieci, kobiet w ci\u0105\u017cy i bramin\u00f3w oraz zwierz\u0105t, ugryzionych przez kobr\u0119 i tr\u0119dowatych. Ich cia\u0142a wywozi si\u0119 \u0142odzi\u0105 na \u015brodek i obci\u0105\u017cone kamieniem wrzuca do wody. Wieczny odpoczynek racz im da\u0107? Nasz \u017ceglarz niespiesznie zanurza wios\u0142a. Nieproszony podp\u0142ywa pod Ghat Manikarnika. Nie oponuj\u0119. Ju\u017c bez szoku, ale w poczuciu podnios\u0142o\u015bci chwili przygl\u0105damy si\u0119 p\u0142omieniom. Jeste\u015bmy w bezpiecznej odleg\u0142o\u015bci, to dobrze. Na ghacie stosy trawione j\u0119zykami ognia, rozmawiaj\u0105cy swobodnie niedotykalni, by\u0107 mo\u017ce rodzina. Krowa k\u0142adzie si\u0119 tam ch\u0119tnie ze wzgl\u0119du na ciep\u0142o, pies biega zr\u0119cznie omijaj\u0105c wyboje. Powy\u017cej ghatu wyrastaj\u0105 kominy. To krematorium gazowe. Hindusi nie chc\u0105 korzysta\u0107 z tego typu rozwi\u0105za\u0144, to niezgodnie z obyczajowo\u015bci\u0105, ale Manikarnika nie jest w stanie pomie\u015bci\u0107 wszystkich&#8230; Poza oszcz\u0119dno\u015bci\u0105 czasu w gr\u0119 wchodz\u0105 tak\u017ce finanse. W Varanasi funkcjonuj\u0105 hospicja i umieralnie, do kt\u00f3rych pielgrzymuj\u0105 b\u0119d\u0105cy u kresu \u017cycia. W \u017cadnym innym miejscu Indii nie widzia\u0142am tylu kalek, \u017cebrak\u00f3w, bezdomnych. Wzd\u0142u\u017c ulicy handlowej rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 jak pacho\u0142ki oddzielaj\u0105ce dwa pasy ulicy. O kulach, na w\u00f3zkach, ale cz\u0119\u015bciej na platformach z przymocowanymi k\u00f3\u0142kami, znajduj\u0105c si\u0119 dos\u0142ownie kilka centymetr\u00f3w nad ziemi\u0105. Zniekszta\u0142cone ko\u0144czyny, wrzodziej\u0105ce rany. Rozgl\u0105dam si\u0119 za d\u017awi\u0119kiem uderzaj\u0105cym w uszy raz po raz. Dostrzegam go. Cz\u0142owiek bez n\u00f3g, le\u017cy na plecach i tylko wyci\u0105gni\u0119ta w g\u00f3r\u0119 r\u0119ka z dzwoneczkiem przypomina, \u017ce jeszcze nie umar\u0142. Ryk silnika zdradza obecno\u015b\u0107 \u0142odzi przep\u0142ywaj\u0105cej za naszymi plecami. Chi\u0144ska wycieczka strzela aparatami wycelowanymi w ogniste punkty. Gryz\u0105cy dym nie przenika maseczek na twarzach. Dop\u0142ywamy do brzegu, dzi\u0119kujemy panu i rozliczamy si\u0119 adekwatnie do wysi\u0142ku, jaki w\u0142o\u017cy\u0142 w wios\u0142owanie. Indyjski cennik zawsze jest symboliczny na europejskie portfele. Faktem jest, \u017ce wielu traktuje nas jak worek bez dna i stosuje okre\u015blone techniki s\u0142u\u017c\u0105ce wy\u0142udzaniu pieni\u0119dzy. Nawet ja ju\u017c je rozgryz\u0142am i zaczynam by\u0107 asertywna. Rozdawnictwo to co innego, ni\u017c zap\u0142ata z nawi\u0105zk\u0105 za ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0119, ale ten motyw rozwin\u0119 w odr\u0119bnym artykule. Za rozmow\u0119 nic nie p\u0142acisz Manikarnika przyci\u0105ga jak magnes. Na brzegu podchodz\u0105 do nas \u201eprzewodnicy\u201d opowiadaj\u0105cy nieproszeni o ceremonii. Nie chc\u0119 z nimi rozmawia\u0107. Chc\u0119 sta\u0107 w ciszy. Jak nad trumn\u0105 mojej babci. &#8211; Rozmowa nic nie kosztuje, nie chc\u0119 od ciebie pieni\u0119dzy. Ile razy ju\u017c s\u0142ysza\u0142am podobne zapewnienia, a na koniec zawsze ta niedopowiedziana presja&#8230; Otrzymujemy propozycj\u0119 wej\u015bcia na ghat. Tam, gdzie p\u0142on\u0105 stosy. W sam \u015brodek. Niezupe\u0142nie rozumiem, czy \u201erozumiem\u201d, ale przewodnik zapewnia, \u017ce rodzina nie b\u0119dzie mia\u0142a nic przeciwko. Waham si\u0119 chwil\u0119, bo by\u0107 mo\u017ce jest to niepowtarzalna okazja stani\u0119cia tu\u017c za plecami kostuchy, ale intuicyjnie czuj\u0119, \u017ce nie by\u0142oby to w porz\u0105dku w stosunku do zmar\u0142ych, a szczeg\u00f3lnie \u017cywych&#8230; Przewodnik naciska: &#8211; Chod\u017a, nie b\u00f3j si\u0119. Widzisz tamtych? To te\u017c tury\u015bci. Za rozmow\u0119 nic nie zap\u0142acisz, zostawisz tylko datek na utrzymanie ghatu. Robi\u0119 krok do ty\u0142u. Jego twarz wyra\u017ca lekk\u0105 irytacj\u0119. &#8211; Ile wyda\u0142a\u015b pieni\u0119dzy na podr\u00f3\u017c? Je\u017adzisz taks\u00f3wkami, poci\u0105gami, \u015bpisz w hotelach. Ile zap\u0142aci\u0142a\u015b, \u017ceby w og\u00f3le tu przyjecha\u0107?! Szkoda ci kilku groszy na zwiedzanie ghatu?! To nie w porz\u0105dku. Czyta\u0142am, \u017ce Hindusi bardzo dbaj\u0105 o zachowanie tych obrz\u0119d\u00f3w z dala od ciekawskich oczu turyst\u00f3w, tymczasem pieni\u0105dz otwiera wszystkie drzwi. Widowisko trwa 24 godziny na dob\u0119. Obok jaka\u015b posta\u0107 niemo si\u0119 nam przygl\u0105da. M\u0142ody m\u0119\u017cczyzna. W bia\u0142ych szatach. G\u0142owa ogolona na \u0142yso. Spuszczam wzrok. Mam nadziej\u0119, \u017ce rozumie moje bezg\u0142o\u015bne \u201eprzepraszam\u201d. Oddalam si\u0119 w oczekiwaniu na w\u0142asn\u0105 \u015bmier\u0107. Chcia\u0142am zrozumie\u0107 \u017cycie podgl\u0105daj\u0105c cudz\u0105. Jest jeszcze trudniej.<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on get_the_excerpt --><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":634,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[31,12],"tags":[113,115,109,56,110,114,39,111,112,38,107,108,4],"class_list":["post-336","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-indie","category-podroze","tag-ceremonia-pogrzebowa","tag-ghaty","tag-hindusi","tag-indie","tag-indusi","tag-kremacja","tag-podroz","tag-stos","tag-stos-pogrzebowy","tag-travel","tag-varanasi","tag-waranasi","tag-zaneta-pawlik"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Umrze\u0107 w Varanasi - \u017baneta Pawlik<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Waranasi - \u015bwi\u0119te mie\u015bcie dla hindus\u00f3w, kt\u00f3re jest ostatecznym celem podr\u00f3\u017cy wielu wyznawc\u00f3w tej religii. Chorzy przyje\u017cd\u017caj\u0105 tu, by umrze\u0107 w Varanasi.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Umrze\u0107 w Varanasi - \u017baneta Pawlik\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Waranasi - \u015bwi\u0119te mie\u015bcie dla hindus\u00f3w, kt\u00f3re jest ostatecznym celem podr\u00f3\u017cy wielu wyznawc\u00f3w tej religii. Chorzy przyje\u017cd\u017caj\u0105 tu, by umrze\u0107 w Varanasi.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"\u017baneta Pawlik\" \/>\n<meta property=\"article:author\" content=\"@zanetapawlik.autorka\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2021-03-21T13:04:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-03-22T14:45:15+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/zanetapawlik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Umrzec-w-Waranasi.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"426\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"\u017baneta Pawlik\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"\u017baneta Pawlik\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/03\\\/21\\\/umrzec-w-varanasi\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/03\\\/21\\\/umrzec-w-varanasi\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"\u017baneta Pawlik\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c3aba1d003bc4d96d317c5d1601fa5f3\"},\"headline\":\"Umrze\u0107 w Varanasi\",\"datePublished\":\"2021-03-21T13:04:00+00:00\",\"dateModified\":\"2021-03-22T14:45:15+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/03\\\/21\\\/umrzec-w-varanasi\\\/\"},\"wordCount\":2207,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/03\\\/21\\\/umrzec-w-varanasi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/Umrzec-w-Waranasi.jpg\",\"keywords\":[\"ceremonia pogrzebowa\",\"ghaty\",\"Hindusi\",\"Indie\",\"Indusi\",\"kremacja\",\"podr\u00f3\u017c\",\"stos\",\"stos pogrzebowy\",\"travel\",\"Varanasi\",\"Waranasi\",\"zaneta pawlik\"],\"articleSection\":[\"Indie\",\"podr\u00f3\u017ce\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/03\\\/21\\\/umrzec-w-varanasi\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/03\\\/21\\\/umrzec-w-varanasi\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/03\\\/21\\\/umrzec-w-varanasi\\\/\",\"name\":\"Umrze\u0107 w Varanasi - \u017baneta Pawlik\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/03\\\/21\\\/umrzec-w-varanasi\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/03\\\/21\\\/umrzec-w-varanasi\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/Umrzec-w-Waranasi.jpg\",\"datePublished\":\"2021-03-21T13:04:00+00:00\",\"dateModified\":\"2021-03-22T14:45:15+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c3aba1d003bc4d96d317c5d1601fa5f3\"},\"description\":\"Waranasi - \u015bwi\u0119te mie\u015bcie dla hindus\u00f3w, kt\u00f3re jest ostatecznym celem podr\u00f3\u017cy wielu wyznawc\u00f3w tej religii. Chorzy przyje\u017cd\u017caj\u0105 tu, by umrze\u0107 w Varanasi.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/03\\\/21\\\/umrzec-w-varanasi\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/03\\\/21\\\/umrzec-w-varanasi\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/03\\\/21\\\/umrzec-w-varanasi\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/Umrzec-w-Waranasi.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2021\\\/03\\\/Umrzec-w-Waranasi.jpg\",\"width\":640,\"height\":426},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/index.php\\\/2021\\\/03\\\/21\\\/umrzec-w-varanasi\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Strona g\u0142\u00f3wna\",\"item\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Umrze\u0107 w Varanasi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/\",\"name\":\"\u017baneta Pawlik\",\"description\":\"Powie\u015bciopisarka\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c3aba1d003bc4d96d317c5d1601fa5f3\",\"name\":\"\u017baneta Pawlik\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4072617b0a1b582d78fe1595062a81c5ec8f9c6bc9a08453b48537ae92a28d5b?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4072617b0a1b582d78fe1595062a81c5ec8f9c6bc9a08453b48537ae92a28d5b?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/4072617b0a1b582d78fe1595062a81c5ec8f9c6bc9a08453b48537ae92a28d5b?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"\u017baneta Pawlik\"},\"sameAs\":[\"@zanetapawlik.autorka\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/zanetapawlik.pl\\\/index.php\\\/author\\\/usrob\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Umrze\u0107 w Varanasi - \u017baneta Pawlik","description":"Waranasi - \u015bwi\u0119te mie\u015bcie dla hindus\u00f3w, kt\u00f3re jest ostatecznym celem podr\u00f3\u017cy wielu wyznawc\u00f3w tej religii. Chorzy przyje\u017cd\u017caj\u0105 tu, by umrze\u0107 w Varanasi.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Umrze\u0107 w Varanasi - \u017baneta Pawlik","og_description":"Waranasi - \u015bwi\u0119te mie\u015bcie dla hindus\u00f3w, kt\u00f3re jest ostatecznym celem podr\u00f3\u017cy wielu wyznawc\u00f3w tej religii. Chorzy przyje\u017cd\u017caj\u0105 tu, by umrze\u0107 w Varanasi.","og_url":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/","og_site_name":"\u017baneta Pawlik","article_author":"@zanetapawlik.autorka","article_published_time":"2021-03-21T13:04:00+00:00","article_modified_time":"2021-03-22T14:45:15+00:00","og_image":[{"width":640,"height":426,"url":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Umrzec-w-Waranasi.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"\u017baneta Pawlik","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"\u017baneta Pawlik","Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/"},"author":{"name":"\u017baneta Pawlik","@id":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/#\/schema\/person\/c3aba1d003bc4d96d317c5d1601fa5f3"},"headline":"Umrze\u0107 w Varanasi","datePublished":"2021-03-21T13:04:00+00:00","dateModified":"2021-03-22T14:45:15+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/"},"wordCount":2207,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Umrzec-w-Waranasi.jpg","keywords":["ceremonia pogrzebowa","ghaty","Hindusi","Indie","Indusi","kremacja","podr\u00f3\u017c","stos","stos pogrzebowy","travel","Varanasi","Waranasi","zaneta pawlik"],"articleSection":["Indie","podr\u00f3\u017ce"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/","url":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/","name":"Umrze\u0107 w Varanasi - \u017baneta Pawlik","isPartOf":{"@id":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Umrzec-w-Waranasi.jpg","datePublished":"2021-03-21T13:04:00+00:00","dateModified":"2021-03-22T14:45:15+00:00","author":{"@id":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/#\/schema\/person\/c3aba1d003bc4d96d317c5d1601fa5f3"},"description":"Waranasi - \u015bwi\u0119te mie\u015bcie dla hindus\u00f3w, kt\u00f3re jest ostatecznym celem podr\u00f3\u017cy wielu wyznawc\u00f3w tej religii. Chorzy przyje\u017cd\u017caj\u0105 tu, by umrze\u0107 w Varanasi.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/#primaryimage","url":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Umrzec-w-Waranasi.jpg","contentUrl":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/03\/Umrzec-w-Waranasi.jpg","width":640,"height":426},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/2021\/03\/21\/umrzec-w-varanasi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Strona g\u0142\u00f3wna","item":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Umrze\u0107 w Varanasi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/#website","url":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/","name":"\u017baneta Pawlik","description":"Powie\u015bciopisarka","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/#\/schema\/person\/c3aba1d003bc4d96d317c5d1601fa5f3","name":"\u017baneta Pawlik","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4072617b0a1b582d78fe1595062a81c5ec8f9c6bc9a08453b48537ae92a28d5b?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4072617b0a1b582d78fe1595062a81c5ec8f9c6bc9a08453b48537ae92a28d5b?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/4072617b0a1b582d78fe1595062a81c5ec8f9c6bc9a08453b48537ae92a28d5b?s=96&d=mm&r=g","caption":"\u017baneta Pawlik"},"sameAs":["@zanetapawlik.autorka"],"url":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/author\/usrob\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=336"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":337,"href":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/336\/revisions\/337"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/634"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=336"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=336"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/zanetapawlik.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=336"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}